مسافر

باد !

باد های صدوبیست روزه هرات را حتما شنیده اید . این بادها برای تابستان هرات یک نعمت است واگر از وزش باز ایستد گرمای هرات طاقت فرسا ونفس گیر می شود . چند روز و شبی است که این باد کم نفس است و درنتیجه گرمای شدید خفقان آور شده است . باد های صدوبیست روزه معمولا ازاول ماه جوزا(خرداد ) شروع می شود وبه مدت چهارماه می وزد .

درتعریف باد ازنگاه علمی آورده اند : باد به دلیل حرکت هوا از مناطق پر فشار به مناطق کم فشار ایجاد میشود. اختلاف فشار ، روی سرعت باد تأثیر میگذارد....

حالا که صحبت ازباد است وبه نوعی داریم باد گزمی کنیم ُ بد نیست این را هم بدانید که درهرات چند نوع باد بین مردم شهره است:

فرح باد : بادی که ازسمت جنوب به شمال می وزد ودایمی می باشد .

سیاه باد : بادی که مختص فصل سرما است . قبله باد : بادی که ازغرب به شرق می وزد .

آفتاو باد : بادی که بیشتر درولسوالی پشتون زرغون هرات سرزبان ها است  وازشرق به غرب می وزد . دراین باره اصطلاحی وجود دارد که میگویند : خدا تورا ازآفتاو باد پشتون زرغون نگهدارد .

باد صبا که ازمعروفترین باد ها خصوصا درادبیات فارسی است چنین تعریف شده است :  باد صَبا (نام‌های دیگر: باد بَرین، باد پیش) در اصطلاح قدیمیان بادی  را می‌گویند که از سوی شمال شرقی بوزد. باد صبا را بادی صبحگاهی، بهاری و لطیف و خنک می‌دانستند.در ادبیات فارسی، باد صبا باعث شکوفایی طبیعت می‌شود و عاشقان راز خود را با باد صبا می‌گویند  . وهمچنین گفته اند : به شیراز اکثر اوقات باد صبا می‌وزد و بغایت لطیف وموافق طبایع خلایق است، چنانچه سمارا (کذا) باد دبورسبب آن صفت کرده‌اند. (شرفنامه منیری).

اما علاوه برکاربرد درادبیات فارسی باد به عنوان نماد نیزبه کاررفته است . دربیشتر فرهنگ ها  باد مظهر روح و زندگی عالم است . وازطرفی باد ها نماد بی ثباتی وناپایداری  وگریزپایی نیز می باشد .

به قول سعدی : تورا ببینم وخواهم که خاک پای تو باشم   مرا ببینی وچون باد بگذری که ندیدم .

هم چنین باد به عنوان نماد پیک و خبرچینی نیز زیاد به کاررفته است . در كتاب «زبور» باد پيك الهي و همسنگ فرشتگان است. حتي باد اسم خود را به (روح القدس) مي دهد. درادبیات فارسی ومتون ادبی  ازاین نماد برای باد بسیارکارگرفته شده است . به شعری ازانوری سمرقندی توجه کنید :

به سمرقند اگر بگذري اي باد سحر   نامه‌ي اهل خراسان به بر خاقان بر

نامه‌اي مطلع آن رنج تن و آفت جان    نامه‌اي مقطع آن درد دل و سوز جگر

درعرفان اسلامی باد  نشانه قدرت الاهی است :

چون از ايشان مجتمع بيني دو يار           هم يكي باشند و هم ششصد هزار
بر مثال موج ها اعدادشان                     درعدو آورده باشد بادشان  ( مثنوی - ۱۸۴/۱)

ازطرفی درفرهنگ هندو خدای باد وایو(vayo)  باد را ازیک طرف نماد زندگی میداند چون باعث باران می شود وازطرفی نماد مرگ میداند چون باعث طوفان می باشد .

....... بقیه ی این باد نامه را درشماره بعدی به باد می دهم .... ادامه دارد .